Strona Główna Aktualności Agat – kiedyś i dziś

Agat – kiedyś i dziś

Słowo agat pochodzi od nazwy greckiej (wówczas) rzeki Achates, nad brzegiem której, według podań, po raz pierwszy (około III – IV wieku p.n.e.) znalazł ten kamień grecki filozof, Teofrast, który nadał agatowi nazwę. Obecnie rzeka ta nazywa się Dirillo, a położona jest na Sycylii.

Teofrast

 Teofrast

Agat był wykorzystywany już w prehistorii. Odnaleziono wiele artefaktów, świadczących o stosowaniu tego kamienia jako uzdrawiającego amuletu przez ludzi z epoki neolitycznej. Był wysoko ceniony jako talizman także w czasach starożytnych. W starożytnym Egipcie i Grecji, wierzono w jego lecznicze zastosowanie. Wierzenia te rozpowszechniły się w głębi Afryki, a także na Bliskim Wschodzie, również w Rosji.

Pieczęć z agatu z około 1500-1300 r. p.n.e.

 Pieczęć z agatu z około 1500-1300 r. p.n.e.

Kamea w pierścieniu, z okresu starożytnej Grecji

Kamea w pierścieniu, z okresu starożytnej Grecji

Kamea z okresu Art deco

 

Kamea z okresu Art Deco

Wykonywano z niego amulety, ale i przedmioty użytku codziennego, np. pieczęcie. Już wtedy agat pełnił ważną rolę w rzeźbiarstwie i jubilerstwie. Został odnaleziony w wielu pozostałościach po antycznych budowlach, potwierdzając swoje szerokie zastosowanie w ówczesnych czasach. Przykładem jest pałac w Knossos, który uwierzytelnia rolę agatu w minojskiej cywilizacji epoki brązu. Perscy magicy używali amuletu z agatu, by odpędzić burze. W Persji i Babilonie wykonywano z niego pieczęcie.

Komplet biżuterii z agatu, będący dziedzictwem cywilizacji mezopotamskiej

Komplet biżuterii z agatu, będący dziedzictwem cywilizacji mezopotamskiej

Bransolety z agatami z okresu starożytnej Grecji

Bransolety z agatami z okresu starożytnej Grecji

W Rzymie powszechnym było stosowanie tego kamienia do wytwarzania kamei, gemm i miniatur. Ozdabiano nimi naczynia, ołtarze. Słynna kolekcja składająca się z dwóch – czterech tysięcy misek wykonanych z agatu, zgromadzonych przez Mitrydatesa, króla Pontu, pokazuje z jakim entuzjazmem traktowano wtedy agat. Misy z agatu były popularne również w Bizancjum. Z pewnością wiązało się to z wierzeniem, że agat pomaga ugasić pragnienie. Mówiło się też, że chroni przed gorączką. W renesansie, zbieranie mis z agatu stało się powszechne wśród europejskich rodzin królewskich, dzięki czemu dziś muzea (między innymi Luwr), dysponują znakomitymi przykładami tego  naczynia.

pahare_agat

Blacas cameo, kamea z okresu Cesarstwa Rzymskiego

Blacas cameo, kamea z okresu Cesarstwa Rzymskiego

Agaty były szeroko wykorzystywane w bogatej w zdobienia sztuce baroku – w jubilerstwie, ale i w produkcji puzderek, tabakierek, a także zdobnictwie mebli, np. sekretarzyk królaJana III wysadzany agatami (muzeum w Wilanowie).

Taschen Table, wykonany w 1779 przez jubilera i złotnika Johanna-Christiana Neubera dla króla Saksonii

Taschen Table, wykonany w 1779 przez jubilera i złotnika Johanna-Christiana Neubera dla króla Saksonii

Historia przetwarzania agatu jest ściśle związana z niemieckim miastem Idar-Oberstein, które rozwinęło się w przyszłości w ważny ośrodek obróbki kamieni szlachetnych. Wydobycie Agatu w dolinie rzeki Nahe, zostało udokumentowane na 1497 rok, co dało początek jednemu z najsławniejszych ówcześnie centrum szlifierstwa i obróbki kamieni – Idar-Oberstein. Początkowo, rzeka miała ogromne znaczenie dla tego rzemiosła – jej prąd napędzał bowiem koła szlifierskie. W 1800 roku, odkryto ogromne pokłady agatu w Brazylii, w Rio Grande do Sul. Jednak w XIX wieku, złoża agatu w dolinie Nahe zaczęły się wyczerpywać. Do Europy zaczęto sprowadzać agaty z nowego świata, a niemieccy szlifierze zaczęli korzystać z tych brazylijskich pokładów, co wywołało iskrę, która zapoczątkowała odkrycia w Ameryce Południowej wielu innych, znanych dziś powszechnie, kamieni szlachetnych. Choć początkowo to lokalne rzemiosło zaopatrywało europejskie rynki w różnego rodzaju przedmioty wykonane w agacie, to na przełomie XIX i XX wieku przerodziło się w biznes o globalnej skali. Wraz z rozwojem floty i handlu morskiego, narodziła się możliwość zamawiania znacznych ilości kamieni z Brazylii, przewożonych chętnie na statkach w roli balastu.

waza z agatu

Współcześnie wykonane naczynia z agatu

Współcześnie wykonane naczynia z agatu

Niegdyś używano agatu także do wyrobu narzędzi do polerowania skór. Obecnie jest cenionym w jubilerstwie materiałem, którego używa się do robienia paciorków – kulek do wyrobu bransolet i naszyjników lub szlifuje się go w kaboszony, które zdobią pierścionki, kolczyki, bransolety, wisiorki, broszki, szpile do krawatów. Niegdyś używano go także do wyrobu puzderek, popielniczek, figurek, pieczęci, rzeźbiono w nim intaglia. Używano go w technice intarsjonowania. Jako minerał twardy i odporny na działanie kwasów jest stosowany do wyrobu moździerzy i tłuczków do ubijania i mieszania chemikaliów.

Oliwia Gozdek

7025_421-Kolczyki-z-agatami_fc03d1a01c68e995825e02dd78313a3d_auctionPageMedium

Kolczyki z agatem

6425_1120-Bransoleta-z-koralem-czerwonym-i-agatem_a7d0cfb38f97c79ca440f9223fe114e7_auctionPageMedium

Bransoleta z koralem i agatem

605_Bransoleta-z-korala-zdobiona-agatem_4d0a52606bc86b1ab622bcac6d6e545b_auctionPageMedium

Bransoleta z koralem i agatem

12819_2542-Brosza-lew-z-zielonymi-agatami_24a78385c05720062a1001a7e550214d_auctionPageMedium

Brosza z agatem

12714_2513-Wisior-z-zielonymi-agatami-i-polperlami_3c2a8bad1b011e42c94b8e78eaaf14c2_auctionPageMedium

Wisior z zielonymi agatami i półperłami

12460_2301-Para-spinek-do-mankietow-z-agatami-pasiastymi_ba323a5b7ebc802774d1934428280b5f_auctionPageMedium

Spinki do mankietów z agatem

Źródła:

https://commons.wikimedia.org/ http://ancientlinks.blogspot.com http://www.reddit.com http://jubiler24h.pl/  https://www.1stdibs.com/dealers/sue-brown/ http://worldstone.pl http://nickyhallford.co.uk https://www.pinterest.com http://www.thehistoryblog.com http://dobrytarot.pl http://jubiler24h.eu

PODOBNE ARTYKUŁY

966

1001